PDF túmọ si Portable Document Format. Adobe ṣẹda a ki iwe kan le dé gangan bi onkọwe rẹ ṣe fẹ́, lori kọmputa kankan, pẹlu tẹlifi kankan, bóyá oluka naa ní irufin(iwọn lẹ́tà) yẹn lori ẹrọ rẹ tabi bẹ́ẹ̀kọ. Ìlérí yẹn ni idi tí PDF fi di fọ́ọ̀mù fún adehun, ìnwọ́ísì, ìtọ́sọ́nà, fọọmu, tikẹti ati iwe ìwádìí sáyẹ́ǹsì. Adobe fi àlàyé ìlànà rẹ silẹ fún International Organization for Standardization ní 2008, nítorí náà PDF ti di ìlànà àfihàn gbangba dipo fọ́ọ̀mù ile-iṣẹ kan ṣoṣo.
Bí PDF ṣe pa ojúewé mọ
PDF kì í ṣe àwòrán ojú-ewé kan, kì í sì ṣe iwe ti a kọ ní sọ́fitiwia onkọwe-ọrọ. Àpapọ̀ awọn ohun kan-kọọkan (objects) ni (ojú-ewé, irufin, àwòrán, ìtumọ̀ àwọ̀, àlàyé sílẹ̀ lori ojú-ewé) pẹ̀lú tábìlì kan ní ìparí fáìlì tí ó sọ ibiti kọọkan ninu àwọn ohun yẹn ti bẹ̀rẹ̀. Ohun ojú-ewé (page object) ní àtòkọ ìlànà ìyàworan: fi irufin lẹ́tà yìí sí ibi amuṣepọ̀ yìí, kun onigun mẹrin yìí pẹ̀lú àwọ̀ yẹn, fi àwòrán yìí sínú àpótí yẹn.
Nítorí pé àwọn ìlànà náà jẹ́ ti jiometirika dipo píksẹ́lì, ọ̀rọ̀ nínú PDF máa ń dúró kedere ní ìbòòrò ìṣàfihàn kankan, ó sì sábà máa jẹ́ kí a lè yàn-yan un àti wá a. Àyípadà sí i ni PDF tí a ṣe skani, tí ó jẹ́ fọ́tò ti ìwé tó wà nínú ohun ojú-ewé kan: kò sí ọ̀rọ̀ kankan nínú rẹ títí tí ẹnikan yó fi ṣiṣẹ́ optical character recognition lórí rẹ.
Àwọn irufin (fonts) sábà máa ń jẹ́ tí a fi sínú fáìlì (embedded), ìtúmọ̀ rẹ ni pé àwòkọ irufin naa ń rìn pẹ̀lú fáìlì náà. Èyí ló mú kí àtòjọ-ara ojú-ewé má bàjẹ́ lórí ẹrọ tí kò ní irufin yẹn rí rí, tí ó sì tún jẹ́ ìdí tí PDF lẹ́tà ojú-ewé kan fi lè jẹ́ àwọn megabayt púpọ̀. PDF lè dìpọ̀ (compress) àwọn ohun rẹ kọọkan, àti láti PDF 1.5 lọ ó lè kó ọ̀pọ̀ ohun kéékèèké sínú sísan-dípò kan ṣoṣo tí a ti dìpọ̀, èyí ló jẹ́ kó ṣeé ṣe kí fáìlì méjì pẹ̀lú akóónú tó dájúpọ̀ yàtọ̀ gan-an ní ìwọn.
Àwọn metadata tí PDF rú
PDF ń rúpọ̀ àwọn metadeta ju bó ṣe ń yá ọ̀pọ̀ ènìyàn lọ, ní ibi méjì lẹ́ẹ̀kan ṣoṣo.
Àkọ́kọ́ ni document information dictionary, àkójọpọ̀ àgbélébú àwọn pápá tí oluka PDF máa ń fi hàn labẹ ìní iwe. Ìwọ yóò rí Title, Author, Subject, Keywords, Creator (app tí a fi kọ iwe náà) àti Producer, sọ́fitiwia tí ó dá PDF gangan. Lẹ́gbẹ̀ẹ́ wọn ni CreationDate àti ModifyDate, tí a sábà máa ń kọ sílẹ̀ ní irisi D:20240418103122+02'00', tí ó fi àkókò àgbègbè hàn pẹ̀lú ìṣẹ̀lẹ̀ gangan.
Ẹlẹ́ẹ̀kejì ni XMP, àpò metadeta Adobe tí ó dá lórí XML. XMP lè tún àwọn pápá kan náà ṣe ní irisi tó dá lórí ìtòlẹ́sẹẹsẹ (structured), ó sì ni ibẹ̀ ni iwe ṣe ń sọ̀rọ̀ nípa bí ìbámu rẹ pẹ̀lú PDF\/A ṣe rí, ìdánimọ̀ iwe tó ń bá a lọ pẹ̀lú àtúnṣe, àti ìtàn àwọn app wo ni wọ́n ti kan-an.
Méjì nínú àwọn pápá wọ̀nyí tọ́ sí ìtẹ̀síwájú àyẹ̀wò kí o tó pín fáìlì kan. Author sábà maa ń kún laifọwọyi láti orúkọ àkàǹṣe ẹni tí wọlé sí kọmputa náà, tí Producer sì ń sọ orúkọ sọ́fitiwia rẹ pọ̀ títí dé àtúnṣe rẹ. PDF tí a ṣe àtàjáde láti fóònù tàbí app kamẹ́rà tún lè jogún metadeta láti inú àwọn àwòrán inú rẹ. Kò sí ohunkóhun ninu èyí tí a fi hàn lórí ojú-ewé.
Àwọn àkópọ̀ ilé-ètò fáìlì náà fúnra rẹ tún ń jẹ́ kí a mọ nípa iwe naa: ẹ̀dà PDF (PDF version) tí ń sọ fún oluka iru àwọn ànfààní wo ló yẹ kí ó retí, iye ojú-ewé, ìwọn ojú-ewé ní point, ìyípo ojú-ewé, bóyá a ti fi àmi sí fáìlì naa fún oluka ojú-ibòòrò, àti bóyá a ti fi kóòdù ìfarakanra (encryption) sí i tàbí kí a ti fọwọ́sí e lórí ayélujára.
Ìgbà tí a fi máa lò PDF
Lo PDF nígbà tí àtòjọ-ara ojú-ewé ṣe pàtàkì tí iwe náà sì ti pé tán. Ó dára fún ohun gbogbo tí yóò jẹ́ kí a tẹ̀, fọwọ́ sí, fipamọ́ sínú ìkànsí, tàbí kí ẹnikan tí o kò le béèrè kó fi sọ́fitiwia sí kọmputa ka.
Kò yẹ kí o lo nígbà tí o ń kọ ọ sibẹ̀. Ṣíṣàtúnṣe PDF nira (o ń rìn àwọn ohun lórí ojú-ewé, kii ṣe pípa gbolohun tuntun kọ), nítorí náà pa àwòkọ ìpilẹ̀ tí a lè túnṣe mọ́ ní fọ́ọ̀mù onkọwe-ọrọ, kí o sì ṣe àtàjáde sí PDF ní ìpẹ̀yà. Kìí ka dáadáa lórí fóònù pẹ̀lú, nítorí pé ojú-ewé pípa kan kì í lè yí ara rẹ padà sí iboju tí ó dín; fọ́ọ̀mù ebook ló fara mọ́ ìyẹn jù. Fún ìpamọ́ pípẹ́, ìlànà PDF\/A wà láti dí iṣẹ́-ara àwọn ànfààní tó lè jẹ́ kí PDF déédé di ẹni-eewu láti ṣí ní ọdún méjìlélógún tó ń bọ.