RTF to skrót od Rich Text Format. Microsoft opublikował go w 1987 roku jako sposób przenoszenia sformatowanych dokumentów między programami, które poza tym nie miały ze sobą nic wspólnego, i zrobił to tak skutecznie, że prawie każdy edytor tekstu, jaki kiedykolwiek powstał, wciąż potrafi taki plik odczytać. Zwykły tekst nie ma formatowania, a DOC miał formatowanie, którego nikt poza Microsoftem nie potrafił niezawodnie zdekodować, natomiast w RTF formatowanie jest jawne.
Jak RTF zapisuje formatowanie
Plik RTF jest zwykłym tekstem. Otwórz go w edytorze tekstu, a zobaczysz zarówno swoje słowa, jak i instrukcje wokół nich, ponieważ formatowanie jest zapisane jako słowa sterujące: komendy poprzedzone odwrotnym ukośnikiem, wplecione w tekst. \b włącza pogrubienie, a \b0 je wyłącza; \i robi to samo z kursywą; \par kończy akapit; \fs24 ustawia rozmiar pisma w półpunktach, więc 24 oznacza 12 punktów. Czcionki i kolory są zadeklarowane w tabelach na początku pliku, a następnie przywoływane numerami.
Ta przejrzystość jest jednocześnie siłą i słabością formatu. Częściowo uszkodzony plik RTF można często ręcznie uratować, a aplikacja, która rozumie tylko połowę słów sterujących, i tak pokaże tekst z częścią formatowania. Jednak obrazy są osadzane jako długie ciągi szesnastkowe, a nie jako skompresowany binarny blok, więc RTF z kilkoma fotografiami staje się ogromny, zwykle kilka razy większy niż ten sam dokument zapisany jako DOCX.
W formacie nie ma żadnej kompresji ani otoczki ZIP. To, co zyskujesz na odporności, płacisz w bajtach.
Jakie metadane zawiera RTF
RTF ma opcjonalną grupę informacji, zapisywaną jako \info blisko początku pliku, i jest ona skromna w porównaniu z DOC lub DOCX. Gdy aplikacja ją wypełni, możesz znaleźć tam \title, \subject, \author, \keywords, \doccomm dla komentarzy oraz \operator dla osoby, która jako ostatnia edytowała dokument.
Daty pojawiają się jako grupy strukturalne: \creatim dla czasu utworzenia i \revtim dla ostatniej modyfikacji, każda z rokiem, miesiącem, dniem, godziną i minutą zapisanymi w osobnych słowach sterujących. Zwykle jest też numer wersji \vern, liczba minut edycji \edmins oraz liczba stron \nofpages.
Dwie rzeczy sprawiają, że te metadane są nietypowe. Są opcjonalne: wiele plików RTF nie ma w ogóle grupy informacji, więc raport metadanych może w takim przypadku wrócić prawie pusty. I są czytelne bezpośrednio w pliku, więc możesz dokładnie sprawdzić, co tam jest, otwierając dokument w edytorze tekstu, czego nie da się zrobić w przypadku żadnego innego formatu sformatowanych dokumentów.
Kiedy używać RTF
Używaj RTF, gdy potrzebujesz, aby sformatowany tekst dało się otworzyć w czymś, czego nie potrafisz przewidzieć: na starym komputerze, w prostym edytorze, w systemie bez zainstalowanego pakietu biurowego. To także rozsądny format wymiany, gdy dokument jest głównie tekstowy i chcesz mieć pewność, że odbiorca go otworzy.
Nie używaj go do materiałów z dużą liczbą obrazów, gdzie rozmiar pliku staje się nienaturalnie duży, ani do dokumentów o złożonym układzie, który RTF słabo opisuje. Do codziennej edycji DOCX lub ODT są pod każdym względem lepsze, a gotowy dokument najlepiej wyeksportować do PDF.