RTF, Zengin Metin Biçimi (Rich Text Format) anlamına gelir. Microsoft, 1987 yılında farklı programlar arasında biçimlendirilmiş belgeleri taşımak için yayınladı; bu programların ortak hiçbir yanı olmasa bile RTF ile belge alışverişi yapılabiliyordu. Bu kadar başarılı oldu ki, şimdiye kadar yazılmış hemen her kelime işlemci hâlâ RTF okuyabiliyor. Düz metnin hiç biçimlendirmesi yokken ve DOC'un biçimlendirmesini Microsoft dışındakiler güvenilir biçimde çözemiyorken, RTF biçimlendirmeyi açık hâle getirdi.
Bir RTF biçimlendirmeyi nasıl saklar
Bir RTF dosyası aslında düz metindir. Dosyayı bir metin düzenleyicide açtığınızda hem kendi kelimelerinizi hem de etraflarındaki talimatları okuyabilirsiniz, çünkü biçimlendirmekontrol sözcükleriolarak ifade edilir: ters eğik çizgi ile başlayan komutlar metnin içine karışmıştır. \b kalını açar, \b0 kapatır; \i italik için aynı şeyi yapar; \par paragrafı bitirir; \fs24 yazı tipi boyutunu yarım punto cinsinden ayarlar, bu nedenle 24 değeri 12 punto demektir. Yazı tipleri ve renkler dosyanın başındaki tablolarda tanımlanır ve sonrasında numaralarıyla anılır.
Bu şeffaflık, biçimin hem gücü hem de zayıflığıdır. Kısmen hasar görmüş bir RTF çoğu zaman elle kurtarılabilir ve kontrol sözcüklerinin yalnızca yarısını anlayan bir uygulama bile metninizi en azından kısmen biçimlendirmeyle birlikte gösterebilir. Ancak görüntüler sıkıştırılmış ikili veri yerine uzun onaltılık diziler olarak gömülür, bu yüzden içinde birkaç fotoğraf bulunan bir RTF dosyası devasa hale gelir ve aynı belgenin DOCX sürümünün çoğu zaman birkaç katı boyuta ulaşır.
Biçimin hiçbir yerinde sıkıştırma yoktur ve ZIP sarmalayıcı da kullanılmaz. Dayanıklılıkta kazandığınızı, dosya boyutuyla ödersiniz.
Bir RTF hangi metaveriyi taşır
RTF'in, dosyanın başına yakın bir yerde \info olarak yazılan isteğe bağlı bir bilgi grubu vardır ve bu grup DOC veya DOCX'e kıyasla oldukça sınırlıdır. Bir uygulama bu alanları doldurduğunda, başlık için \title, konu için \subject, yazar için \author, anahtar kelimeler için \keywords, yorumlar için \doccomm ve belgeyi en son kimin düzenlediğini göstermek için \operator görebilirsiniz.
Tarihler yapılandırılmış gruplar halinde görünür: oluşturma zamanı için \creatim ve son düzeltme için \revtim, her biri yılı, ayı, günü, saati ve dakikayı ayrı kontrol sözcükleriyle belirtir. Genellikle bir \vern sürüm numarası, düzenleme süresini dakika cinsinden tutan bir \edmins ve bir \nofpages sayfa sayısı bulunur.
Bu üst veriyi alışılmadık kılan iki şey vardır. İsteğe bağlıdır: birçok RTF dosyasında hiç bilgi grubu yoktur, bu nedenle bunlar için hazırlanan bir üst veri raporu neredeyse boş dönmesiyle de geçerliliğini korur. Ayrıca doğrudan dosyanın içinde okunabilir, yani belgeyi bir metin düzenleyicide açarak tam olarak nelerin yazılı olduğunu kendiniz doğrulayabilirsiniz; bu, diğer biçimlendirilmiş belge biçimlerinin hiçbiri için geçerli değildir.
RTF ne zaman kullanılmalı
Öngöremediğiniz bir şeyde açılması gereken biçimlendirilmiş metinler için RTF kullanın: eski bir bilgisayar, çok basit bir düzenleyici ya da ofis paketi kurulu olmayan bir sistem gibi. Belgenin büyük ölçüde metinden oluştuğu ve alıcının dosyayı açabildiğinden emin olmak istediğiniz durumlarda da mantıklı bir değişim biçimidir.
Yoğun görsel içeren, dosya boyutunun aşırı büyüdüğü belgeler ya da karmaşık yerleşimli belgeler için RTF kullanmayın; RTF bu tür düzenleri zayıf ifade eder. Günlük düzenleme için DOCX veya ODT her açıdan daha uygundur; son hâli verilmiş bir belge için ise PDF'ye dışa aktarın.