MP3 jẹ ọna kika ohun ti a ti dín kù ti jẹ ki orin oni-nọmba rọ̀ lọ́wọ́. Orúkọ kikun rẹ̀ ni MPEG-1 Audio Layer III. Ó jáde láti ọdún ọ̀pọ̀ ọdún ìwádìí ní Fraunhofer Institute for Integrated Circuits ní Germany, pẹ̀lú àwọn alábàápàdé ilé-ẹ̀kọ́ gíga àti ilé iṣẹ́, a sì tẹ̀ jáde rẹ̀ gẹ́gẹ́ bí apá ti boṣewa MPEG-1 lábẹ́ Moving Picture Experts Group ní ìbẹ̀rẹ̀ ọdún 1990. Layer III ni ti to ti ilé nínú àwọn layer ohun mẹ́ta inú boṣewa yẹn, ó sì dín orin kù sí ìwọ̀nba tí asopọ dial-up lè rí rán gangan. Láàárín díẹ̀ ọdún, àfikún “.mp3” di ọ̀nà kúkúrú láti túmọ̀ fáìlì orin, ó sì ṣi rí bẹ́ẹ̀ títí di òní.
Bawo ni MP3 ṣe n tọju ohun
MP3 jẹ lossy. Ìtúmọ̀ èyí ni pé encoder máa pa apá kan ti ìkọ̀wé ohun rẹ́ tì láéláé kí fáìlì lè kéré síi, kò sì sí ẹrọ orin tí yóò lè tún un padà. Ó ń ṣiṣẹ́ nípa gígé ohun sí àwọn ìpín kéékèèké tí ń dobọ̀, kí ó sì yí ìpín kọọkan padà láti igbi ohun sí àkójọpọ̀ àwọn igbohunsafẹ́fẹ̀. Àwòrán mímọ̀ ohun inú (psychoacoustic model) náà máa wáyé láti dájú irú igbohunsafẹ́fẹ̀ wo ni etí ènìyàn kò ní mọ̀ ní ti gidi, bó tilẹ̀ jẹ́ pé ẹni tó ga jù lọ lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ ti pa wọn mọ́, a sì máa fún wọn ní bit díẹ̀ púpọ̀. Ohun tí ó jáde kì í ṣe àfọ̀mọ́ kàn náà gẹ́gẹ́ bí orísun, ó kan sunmọ́ tó bẹ́ẹ̀ tí ọ̀pọ̀ ènìyàn kò fi mọ ìyàtọ̀.
Fáìlì funra rẹ̀ jẹ́ pq rọrùn ti àwọn frame. Frame kọọkan ní iye àpẹẹrẹ (samples) tó dìmọ́, 1152 nínú àwòṣe MPEG-1 tí wọ́pọ̀ jù, èyí tó jẹ́ nípa 26 milliseconds ti ohun ní oṣùwọ̀n àpamọ́ CD. Frame kọọkan bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àkọlé kéékèèké tirẹ̀ tó sọ bitrate, sample rate àti irú ikanni (channel mode). Ìdí nìyẹn tí o fi lè gé MP3 ní ibikíbi tí ìyókù sì tún máa ṣeré, àti ìdí tí fáìlì variable bitrate fi lè ṣiṣẹ́ rárá: encoder lè lo data púpọ̀ sí apá tí ohun pọ̀ gan-an, tí kò sì fi tó kán fún ìpẹ́ nígbà ìdákẹ́jẹ.
Àwọn metadata tí MP3 ní
Àwọn frame ohun kò ní àyè fún akọle orin, nítorí náà metadata MP3 wà nínú tag míì tí a so mọ́ fáìlì. Irú méjì ló wà, fáìlì kan sì lè ní méjèèjì. ID3v1 ni àtijọ́ jù: àwọn byte 128 tó gbẹ́yìn jù lọ nínú fáìlì, pẹ̀lú ààyè gígùn-fix fún akọle, akorin, album, àlàyé (comment), ọdún mẹ́rin lẹ́tà àti nọ́mbà irú orin kan ṣoṣo. Ohunkóhun tó gùn ju bẹẹ lọ a kan gé e kúrò. ID3v2 wà ní ìbẹ̀rẹ̀ fáìlì, ó sì ní àlàáfíà jù lọ. A kọ́ ọ́ pẹ̀lú àwọn frame tí a ń pẹ̀lú lẹ́tà mẹ́rin, tí ìròyìn metadata sábà máa túmọ̀ sí ọ̀rọ̀ tó yé ọ.
Àwọn ààyè tí o sábà máa rí jù lọ ni TIT2 (akọle), TPE1 (akorin), TALB (album), TRCK (nọ́mbà ìtẹ̀lé), TCON (irú orin), ọjọ́ ìkọ̀wé, COMM (àlàyé òmìnira), APIC (àwòrán àgbègbè àwọ̀n àwọ̀n ideri) àti TXXX, tó jẹ́ kí ètò kankan lè dá ààyè tuntun tí a darúkọ tirẹ̀. Software fún ripping àti tagging sábà máa kún púpọ̀ nínú wọn, nítorí náà ohun tí o bá rí sábà ń ṣe àpèjúwe software náà tó bẹ́ẹ̀ gẹ́gẹ́ bí orin.
Diẹ̀ nínú rẹ̀ jẹ́ ti ara ẹni. TENC ń kọ orúkọ ẹni tàbí ohun tí ó encode fáìlì náà sílẹ̀ àti TSSE fún àwọn ètò encoder, kí ìròyìn lè sọ orúkọ ètò gangan tí a lò. Àwọn frame comment míì máa ń ní orúkọ gidi, àdírẹ́sì imeeli tàbí àkọ́silẹ̀ tí ẹni tó rán un ti gbàgbé. TOWN àti TPUB ń tọ́ka sí olùníláisensi àti olùtẹ̀jáde, àwọn frame PRIV sì ń pa data aládani tí ètò kan ṣoṣo kọ sílẹ̀ mọ́ra, àti orin tí a rà láti itaja lè rú ìdánimọ̀ àkọọ́ntì tàbí ìbẹ̀rẹ̀ rírà. Ọ̀pọ̀ àwọn encoder tún máa kọ àkọlé ìkọ̀kọ Xing tàbí LAME sínú frame àkọ́kọ́, tí ń ṣàfihàn ẹ̀dá encoder náà, àwọn ètò rẹ̀ àti ipele gígà tí a ṣe àyèwò. MP3 kò ní ààyè boṣewa fún ipò tàbí ẹ̀rọ, nítorí náà ìkọ̀wé tí a ṣe lórí fónú jẹ́ sábà máa ń fi app àti àkókò ìkọ̀wé hàn dípò ibi.
Igba wo ni o yẹ kí a lo MP3
Lo MP3 nígbà tí o bá fẹ́ ohun tí yóò ṣeré ní ibikíbi láìsí ìṣòro, láti stereo ọkọ ayọ́kẹ́lẹ́ títí dé fónú ọdún mẹ́wàá sẹ́yìn. Ohunkóhun míì kò tíì tan ka bẹ́ẹ̀. Bí ìwọ̀nba fáìlì ṣe ṣe pàtàkì ju ibaramu lọ, AAC àti Opus lè dé ìdí gígùn dídùn kan náà nínú fáìlì kékeré síi, nítorí pé a ṣe e ní ìgbà tí ó ṣẹ́ṣẹ̀ pẹ̀lú irinṣẹ́ tó dára jù lọ. Bí ohun ṣe ṣe pàtàkì ju ìwọn lọ, FLAC àti WAV ń pa àpẹẹrẹ kọọkan mọ́ gangan. Rántí pé dídínkù lossy máa ń kó ara rẹ̀ jọ: títúnṣe MP3 kí o sì fipamọ́ sí i lẹ́ẹ̀kansi máa tún encode e, nítorí náà ṣiṣẹ́ láti orísun tó dára jù lọ tí o ní, kí o sì ṣe export sí MP3 ní ìpẹ̀yà.