MP3 to skompresowany format audio, który uczynił muzykę cyfrową mobilną. Jego pełna nazwa to MPEG-1 Audio Layer III. Powstał w wyniku wieloletnich badań w Fraunhofer Institute for Integrated Circuits w Niemczech, przy współpracy z uczelniami i przemysłem, a następnie został opublikowany jako część standardu MPEG-1 przez Moving Picture Experts Group na początku lat 90. Warstwa III była najbardziej zaawansowaną z trzech warstw audio tego standardu i potrafiła zmniejszyć utwór do rozmiaru, który dało się przesłać po łączu dial-up. Po kilku latach rozszerzenie stało się synonimem pliku muzycznego i tak jest do dziś.
Jak plik MP3 zapisuje dźwięk
MP3 jest formatem stratnym. Oznacza to, że enkoder trwale odrzuca część nagrania, aby zmniejszyć rozmiar pliku, a żaden odtwarzacz nie może tego przywrócić. Działa to przez podział dźwięku na krótkie, zachodzące na siebie bloki i zamianę każdego z nich z przebiegu falowego na zestaw częstotliwości. Model psychoakustyczny ocenia następnie, których z tych częstotliwości ludzkie ucho i tak by nie usłyszało, zwykle dlatego, że zagłusza je głośniejszy dźwięk w pobliżu, i przydziela im znacznie mniej bitów. Wynik nie jest identyczny ze źródłem, tylko na tyle zbliżony, że większość osób nie słyszy różnicy.
Sam plik to prosty łańcuch ramek. Każda ramka zawiera stałą liczbę próbek, 1152 w popularnej wersji MPEG-1, co odpowiada około 26 milisekundom dźwięku przy częstotliwościach próbkowania płyty CD. Każda ramka zaczyna się własnym małym nagłówkiem z informacją o bitrate, częstotliwości próbkowania i trybie kanałów. Dlatego można przeciąć MP3 w dowolnym miejscu, a reszta dalej się odtwarza, i dlatego w ogóle działają pliki o zmiennym bitrate: enkoder może poświęcić więcej danych na gęsty fragment i prawie żadnych na ciszę.
Jakie metadane zawiera plik MP3
Ramki audio nie mają miejsca na tytuł utworu, więc metadane MP3 znajdują się w osobnym znaczniku dołączonym do pliku. Są dwa ich rodzaje i jeden plik może mieć oba. ID3v1 jest starszy: to ostatnie 128 bajtów pliku, z polami o stałej szerokości na tytuł, wykonawcę, album, komentarz, czterocyfrowy rok i pojedynczy numer gatunku. Wszystko dłuższe jest po prostu obcinane. ID3v2 znajduje się na początku i jest znacznie bogatszy. Składa się z ramek nazwanych czterema literami, które raport metadanych zwykle tłumaczy dla ciebie na słowa.
Najczęściej spotykane pola to TIT2 (tytuł), TPE1 (wykonawca), TALB (album), TRCK (numer utworu), TCON (gatunek), data nagrania, COMM (komentarz tekstowy), APIC (osadzona okładka) oraz TXXX, które pozwala dowolnemu programowi zdefiniować własne, nazwane pole. Oprogramowanie do ripowania i tagowania wypełnia większość z nich, więc to, co znajdujesz, często opisuje w równym stopniu program, co samą muzykę.
Część z tych danych jest osobista. TENC zapisuje, kto lub co zakodowało plik, a TSSE ustawienia enkodera, dzięki czemu raport może podać dokładny użyty program. Ramki komentarzy czasem zawierają prawdziwe imię i nazwisko, adres e-mail lub notatkę, o której nadawca zapomniał. TOWN i TPUB podają licencjobiorcę i wydawcę, ramki PRIV przechowują prywatne dane zapisane przez konkretną aplikację, a utwór kupiony w sklepie może nieść identyfikator konta lub zamówienia. Większość enkoderów zapisuje też ukryty nagłówek Xing lub LAME wewnątrz pierwszej ramki, ujawniający wersję enkodera, jego ustawienia i zmierzony poziom szczytowy. MP3 nie ma standardowego pola na lokalizację ani urządzenie, więc nagranie wykonane telefonem zwykle zdradza aplikację i znacznik czasu, a nie miejsce.
Kiedy używać MP3
Wybierz MP3, gdy potrzebujesz dźwięku, który odtworzy się wszędzie i bez problemów, od radia samochodowego po telefon sprzed dekady. Żaden inny format nie ma takiego zasięgu. Jeśli ważniejszy od kompatybilności jest rozmiar, AAC i Opus osiągają podobną jakość w mniejszym pliku, bo zaprojektowano je później i z użyciem lepszych narzędzi. Jeśli ważniejsza od rozmiaru jest jakość dźwięku, FLAC i WAV zachowują każdą próbkę. Pamiętaj też, że kompresja stratna się kumuluje: edycja MP3 i ponowne zapisanie go oznacza ponowne zakodowanie, więc pracuj na najlepszym oryginale, jaki masz, a do MP3 eksportuj na końcu.