TIFF to skrót od Tagged Image File Format. Format został stworzony przez firmę Aldus, przy udziale Microsoftu, aby skanery i oprogramowanie do publikacji na komputerze miały jeden format, co do którego wszyscy się zgodzą. Po przejęciu Aldusa opiekę nad nim przejęła firma Adobe. Słowo tagged jest tu kluczowe: zamiast sztywnego układu, TIFF to katalog ponumerowanych tagów, z których każdy opisuje, co oznacza dana część pliku. Dzięki temu format jest bardzo elastyczny, dlatego stał się standardem w skanowaniu, archiwizacji, przygotowaniu do druku i faksach, a dwa pliki TIFF mogą się tak różnić, że program jeden odczyta bez problemu, a drugi odrzuci.
Jak TIFF przechowuje obraz
TIFF zaczyna się od małego nagłówka określającego porządek bajtów, czyli która strona liczby jest zapisywana jako pierwsza, oznaczonego jako II lub MM, oraz wskazującego pierwszy katalog pliku obrazu. Ten katalog to lista tagów; część przechowuje swoją wartość bezpośrednio, inne zawierają pozycję w pliku, w której znajdują się właściwe dane. Każdy katalog może wskazywać kolejny, więc jeden plik TIFF może zawierać wiele obrazów, co umożliwia wielostronicowe skany i faksy.
Same piksele mogą być zapisane na kilka sposobów, a odpowiedni tag określa który:
- Bez kompresji, dla maksymalnej prostoty i maksymalnego rozmiaru.
- LZW, Deflate lub PackBits, wszystkie bezstratne i najczęściej wybierane dla plików-matek zdjęć.
- CCITT Group 3 i Group 4, bezstratne metody zaprojektowane dla czarno-białych faksów i skanów dokumentów.
- JPEG, który sprawia, że dany plik TIFF jest stratny.
TIFF jest więc bezstratny przy typowym użyciu, ale nie z definicji: zależy to od tagu kompresji. Format wykracza też poza zwykłe obrazy: 16 i 32 bity na kanał, kolory CMYK i Lab dla druku, kanały alfa, kafelki dla bardzo dużych obrazów oraz prywatne tagi, w których programy zapisują własne dodatki, w tym warstwy Photoshopa.
Jakie metadane zawiera TIFF
Bardziej niż jakikolwiek inny popularny format obrazu, ponieważ w TIFF metadane i sam obraz są przechowywane w ten sam sposób, jako tagi.
- Podstawowe tagi TIFF (Baseline) przypominają nagłówek dokumentu:
ImageDescription,Make,Model,Software,DateTime,Artist,Copyright,HostComputer,Orientationoraz tagi rozdzielczości. - EXIF, standard metadanych aparatu, znajduje się w prywatnym katalogu, na który wskazuje tag. To nie przypadek: EXIF został zaprojektowany w oparciu o strukturę TIFF, dlatego blok EXIF w pliku JPG sam w sobie jest miniaturowym plikiem TIFF. Można się spodziewać tagów
DateTimeOriginal,ExposureTime,FNumber,ISOSpeedRatings,FocalLength,LensModeli często numeru seryjnego aparatu lub obiektywu. - Tagi GPS zajmują własny katalog, z szerokością i długością geograficzną, wysokością oraz znacznikiem czasu w UTC.
- XMP, metadane XML firmy Adobe, zajmuje pojedynczy tag: tytuły, opisy, słowa kluczowe, oceny gwiazdkowe, etykiety kolorystyczne oraz historię edycji z nazwą oprogramowania, które pracowało z plikiem.
- IPTC, standard wydawniczy, zajmuje kolejny tag, z polami dla autora, podpisu, słów kluczowych, miasta i źródła, a profil kolorów ICC i blok zasobów Photoshopa również mają własne tagi.
Część z tych pól ma charakter osobisty i TIFF zwykle je zachowuje, ponieważ pliki TIFF pełnią rolę plików-matek, które się kopiuje i archiwizuje, a nie ponownie eksportuje. Artist, Copyright i pole twórcy w XMP mogą zawierać imię i nazwisko. HostComputer może wskazywać komputer, który zapisał plik. Numery seryjne identyfikują aparat lub obiektyw; tagi GPS wskazują miejsce. Skanowane dokumenty także warto sprawdzić: producent skanera, model i wersja sterownika są rutynowo zapisywane obok strony.
Kiedy używać TIFF
TIFF to format plików źródłowych, a nie do dostarczania: plik-matka zdjęcia, które będziesz dalej edytować, zarchiwizowany skan, grafika wysyłana do drukarni w CMYK lub dokument wielostronicowy. Bezstratna kompresja pozwala wielokrotnie zapisywać plik bez narastających zniekształceń, a głębia bitowa i opcje kolorów wytrzymują profesjonalne procesy, którym JPG nie podoła.
Kosztem są rozmiar i zasięg. Plik TIFF-matka jest wielokrotnie większy niż wyeksportowany z niego JPG, przeglądarki internetowe zazwyczaj w ogóle nie wyświetlają TIFF, a nietypowy TIFF może zostać odrzucony przez oprogramowanie, które bez problemu odczytuje standardowe. Dla zdjęć prosto z aparatu więcej swobody zostawia plik RAW lub DNG; dla dokumentów wielostronicowych łatwiej otworzyć PDF. Zachowaj TIFF jako źródło, a do udostępniania użyj innego formatu.