Το BMP είναι η μορφή bitmap εικόνας που η Microsoft ενσωμάτωσε στα Windows και αποτελεί μέρος του συστήματος από τις πρώτες γραφικές εκδόσεις του· μια πολύ συγγενική παραλλαγή προήλθε από το OS/2 της IBM. Η ιδέα δεν ήταν ποτέ η έξυπνη συμπίεση. Ένα BMP είναι σχεδόν μια ευθεία απόθεση των pixel που θα έβαζε ένα πρόγραμμα στην οθόνη, τυλιγμένα σε μια σύντομη επικεφαλίδα που εξηγεί πώς να διαβαστούν. Αρχεία BMP συναντάτε ακόμη ως εικονίδια και πόρους μέσα σε λογισμικό Windows, ως έξοδο από απλά προγράμματα λήψης οθόνης και ως ενδιάμεση μορφή όταν ένα πρόγραμμα παραδίδει μια εικόνα σε ένα άλλο.
Πώς ένα BMP αποθηκεύει την εικόνα του
Σχεδόν πάντα ασυμπίεστο. Το αρχείο ξεκινά με μια μικρή επικεφαλίδα που περιέχει τα δύο γράμματα BM, το μέγεθος του αρχείου και τη θέση όπου αρχίζουν τα pixel, και στη συνέχεια μια δεύτερη επικεφαλίδα που περιγράφει την ίδια την εικόνα: πλάτος, ύψος, βάθος bit και πώς είναι διατεταγμένα τα χρώματα. Μετά ακολουθεί μια προαιρετική παλέτα και έπειτα ο πίνακας των pixel, μία τιμή ανά pixel χωρίς τίποτα να έχει αφαιρεθεί.
Δύο ιδιαιτερότητες ξαφνιάζουν τους χρήστες. Οι γραμμές κανονικά αποθηκεύονται από κάτω προς τα πάνω, ώστε τα πρώτα pixel στο αρχείο να είναι η κάτω αριστερή γωνία της εικόνας, και κάθε γραμμή συμπληρώνεται ώστε το μήκος της να είναι πολλαπλάσιο των τεσσάρων byte. Τα βάθη bit κυμαίνονται από 1 bit, που σημαίνει δύο χρώματα, μέσω παλετών 4 και 8 bit, έως 16, 24 και 32 bit πλήρους χρώματος. Υπάρχει συμπίεση run-length για τις λειτουργίες 4 και 8 bit, αλλά σπάνια χρησιμοποιείται, και η λειτουργία 32 bit μπορεί να περιέχει κανάλι διαφάνειας alpha, αν και παλαιότερο λογισμικό συχνά το αγνοεί.
Επειδή δεν συμπιέζεται τίποτα, το μέγεθος είναι προβλέψιμο και μεγάλο: ένα BMP 24 bit κοστίζει τρία byte ανά pixel, ό,τι κι αν περιέχει η εικόνα, έτσι μια φωτογραφία που χωρά σε ένα μικρό JPG γίνεται πολλά megabyte. Σε αντάλλαγμα, η μορφή είναι εξαιρετικά εύκολη στην ανάγνωση και εγγραφή και είναι χωρίς απώλειες: δεν απορρίπτεται ποτέ καμία λεπτομέρεια.
Τι μεταδεδομένα περιέχει ένα BMP
Πολύ λίγα, και αυτό είναι το πιο σημαντικό πράγμα που πρέπει να γνωρίζετε για τη μορφή. Τα μεταδεδομένα είναι οι περιγραφικές πληροφορίες που ένα αρχείο κρατά για τον εαυτό του και το BMP σχεδιάστηκε πριν αυτό το θέμα αποκτήσει σημασία. Δεν υπάρχει EXIF, IPTC ή XMP σε ένα BMP, επομένως δεν υπάρχει χώρος για να αποθηκευτεί το μοντέλο της κάμερας, το όνομα του φωτογράφου, μια λεζάντα ή συντεταγμένες GPS. Δεν έχει πεδίο δημιουργού, τίτλο ούτε κανένα πεδίο ημερομηνίας: η μόνη ημερομηνία για ένα BMP είναι αυτή που κρατά το σύστημα αρχείων, το οποίο βρίσκεται έξω από το αρχείο και αλλάζει όταν το αρχείο αντιγράφεται.
Ό,τι μπορεί να εμφανίσει μια αναφορά προέρχεται από τις επικεφαλίδες και περιγράφει την εικόνα και όχι την ιστορία της:
- Πλάτος, ύψος και βάθος bit και αν οι γραμμές τρέχουν από κάτω προς τα πάνω ή από πάνω προς τα κάτω.
- Τη μέθοδο συμπίεσης, που συνήθως είναι ανύπαρκτη.
- Την οριζόντια και κατακόρυφη ανάλυση, αποθηκευμένη σε pixel ανά μέτρο αντί για τα πιο γνωστά dots per inch.
- Πόσα χρώματα περιέχει η παλέτα και πόσα από αυτά η εικόνα θεωρεί σημαντικά.
Υπάρχει μια πραγματική σημείωση για την ιδιωτικότητα. Οι επεκταμένες επικεφαλίδες μπορούν να επισυνάψουν ένα προφίλ χρώματος ICC και επιτρέπουν αυτό το προφίλ να είναι συνδεδεμένο αντί για ενσωματωμένο, αποθηκευμένο ως διαδρομή αρχείου στο μηχάνημα που αποθήκευσε την εικόνα. Μια τέτοια διαδρομή μπορεί να αποκαλύψει ένα όνομα χρήστη ή τη δομή των φακέλων κάποιου. Είναι ασυνήθιστο, αλλά αν μια αναφορά εμφανίσει ένα συνδεδεμένο προφίλ, αυτό είναι μια πραγματική λεπτομέρεια για τον υπολογιστή ενός ατόμου μέσα σε ένα κατά τα άλλα σιωπηλό αρχείο.
Πότε να χρησιμοποιείτε BMP
Το BMP έχει νόημα όταν η απλότητα υπερισχύει του μεγέθους: για την τροφοδότηση μιας εικόνας σε ένα πρόγραμμα ή συσκευή με ελάχιστο αποκωδικοποιητή, για εργασία μέσα σε λογισμικό Windows που το αναμένει ή για τη μεταβίβαση μιας εικόνας μεταξύ δύο βημάτων μιας διαδικασίας όπου μια ακόμη συμπίεση θα ήταν περιττός κόπος. Επειδή είναι χωρίς απώλειες, είναι επίσης ασφαλές να αποθηκεύεται ξανά και ξανά χωρίς να υποβαθμίζεται η εικόνα.
Για οτιδήποτε αποθηκεύετε, στέλνετε ή δημοσιεύετε, το PNG είναι η καλύτερη επιλογή. Είναι επίσης χωρίς απώλειες, οπότε τα pixel επανέρχονται πανομοιότυπα, αλλά το φιλτράρισμα και η συμπίεσή του συνήθως μειώνουν το αρχείο σε ένα κλάσμα του μεγέθους και μπορεί να μεταφέρει τίτλο, δημιουργό και προφίλ χρώματος. Για φωτογραφίες, τα JPG ή WebP θα είναι ακόμη μικρότερα. Επιλέξτε BMP συνειδητά, για τεχνικό λόγο, και όχι ως προεπιλογή.