WebM to format wideo wprowadzony przez Google w 2010 roku z jednym celem: wideo, które przeglądarka internetowa może odtworzyć bez konieczności płacenia opłat licencyjnych za patenty. Używane wtedy w MP4 kodeki były objęte pulami patentowymi, co komplikowało sprawę otwartym przeglądarkom oraz każdemu, kto publikował wideo na dużą skalę. Google wzięło otwarty kontener Matroska, ograniczyło go do małego, ściśle zdefiniowanego podzbioru, połączyło z kodekami wolnymi od tantiem i opublikowało rezultat. Dziś WebM jest wszędzie w sieci, choć większość osób tego nie zauważa, a z plikami spotykasz się bezpośrednio głównie w dwóch sytuacjach: pobierając wideo ze strony oraz używając rejestratora ekranu lub kamery internetowej działającego w przeglądarce, bo to format, w którym nagrywają przeglądarki.
Jak zbudowany jest plik WebM
Strukturalnie WebM to Matroska z mocno skróconą listą gości. Używa tego samego układu EBML, binarnej, zagnieżdżonej struktury podobnej w założeniu do XML, oraz tego samego pomysłu segmentu zawierającego ścieżki i klastry bloków z sygnaturami czasowymi. Różnica dotyczy tego, co jest dozwolone w środku. Wideo musi być w VP8, VP9 lub AV1, a dźwięk w Vorbis lub Opus. Wszystkie te kodeki są stratne, a nowsze upychają więcej jakości w tej samej liczbie bajtów kosztem wolniejszego kodowania. VP8 i VP9 mogą też przenosić kanał alfa, więc WebM może mieć prawdziwą przezroczystość, co jest przydatne dla nakładek i animacji na stronie internetowej.
Ponieważ format jest zdefiniowany bardzo wąsko, plik WebM, który odtworzy się w jednym miejscu, odtworzy się wszędzie tam, gdzie WebM jest w ogóle obsługiwany, a przeglądarki mogą go dekodować bez dodatkowego oprogramowania. Ta sama wąskość oznacza, że WebM nie może zawierać wielu opcjonalnych dodatków, które może mieć pełny plik Matroska.
Jakie metadane zawiera plik WebM
Bardzo niewiele, i jest to zamierzone. WebM jest zwykle jednym z „najcichszych” plików wideo, jakie możesz dostać.
To, co jest tam w miarę pewne, ma charakter techniczny. Informacje o segmencie podają czas trwania i często datę utworzenia w UTC, plus aplikację miksującą i aplikację zapisującą: nazwy biblioteki i programu, które wytworzyły plik. Nagranie wykonane w przeglądarce zazwyczaj pokazuje przeglądarkę jako program zapisujący, a przekonwertowany plik zwykle podaje nazwę biblioteki konwertującej. Każdy wpis ścieżki określa kodek, wymiary w pikselach, przechowywaną tam liczbę klatek na sekundę, kod języka oraz liczbę kanałów audio i częstotliwość próbkowania.
Możliwe są znaczniki opisowe. WebM dziedziczy system tagów Matroski, więc plik może zawierać tytuł, wykonawcę, opis lub notatkę enkodera, pogrupowane według tego, do czego się odnoszą. W praktyce często ich brakuje, ponieważ większość plików WebM jest tworzona automatycznie przez stronę internetową lub przeglądarkę, a nie opisywana ręcznie.
Czego WebM w ogóle nie ma, to metadane z aparatu: żadnego bloku EXIF, marki ani modelu aparatu, współrzędnych GPS, pól dotyczących obiektywu czy ekspozycji. W formacie nie ma niczego zaprojektowanego do zapisywania miejsca nagrania wideo. Jest jednak jedna rzecz, na którą warto uważać. Jeśli WebM powstał przez konwersję nagrania z telefonu, aplikacja konwertująca mogła skopiować tytuły, daty lub komentarze z oryginału, więc warto przeczytać raport zamiast zakładać, że plik jest pusty.
Nagrania z przeglądarki mają swoją osobliwość: plik jest zapisywany, gdy nagrywanie wciąż trwa, więc czas trwania bywa nieobecny lub równy zero. Dlatego niektóre odtwarzacze pokazują nagranie ekranu bez osi czasu, dopóki plik nie zostanie ponownie zmultipleksowany.
Kiedy wybrać WebM
Wybierz WebM dla wideo, które umieszczasz na stronie internetowej, szczególnie jeśli potrzebujesz przezroczystości albo wolisz nie zajmować się licencjonowaniem kodeków. Rozmiary plików przy danej jakości są dobre i nie jest potrzebna żadna wtyczka.
MP4 z H.264 pozostaje bezpieczniejszym wyborem dla czegokolwiek, co wychodzi poza sieć: starsze telewizory, dekodery, edytory wideo i niektóre galerie w telefonach obsługują go bardziej niezawodnie, a sprzętowe dekodowanie jest dla niego niemal powszechne. Jeśli potrzebujesz jednego pliku, który będzie działał u wszystkich, wybierz MP4; jeśli kontrolujesz stronę, na której jest odtwarzany, WebM jest lżejszą i swobodniejszą opcją.