Diyafram, bir fotoğraf makinesi objektifindeki, ışığın sensöre geçmesini sağlayan açıklıktır. Günlük İngilizcede bu kelime, delik, aralık veya yarık gibi her türlü açıklık anlamına gelir.
Bir fotoğraf dosyasında diyafram, makinenin o fotoğraf için kullandığı objektif açıklığıdır. Fotoğraf makinesi bunu EXIF verisine f sayısı (f-number) olarak yazar, örneğin f/2.8. EXIF verisi f sayısını, örtücü hızı ve ISO ayarı ile birlikte saklar.
Neden daha küçük bir sayı daha büyük bir açıklık demektir
F sayısı, objektifin odak uzaklığının açıklığın çapına bölünmesiyle elde edilir. Açıklık genişledikçe, daha büyük bir sayıya bölersiniz ve f sayısı küçülür.
Bu nedenle f/2.8, f/8'den daha geniş bir açıklıktır. Daha düşük bir sayı kameraya daha fazla ışık girir, daha yüksek bir sayı ise daha az ışık alır. Fotoğrafçılar bu sayılara f stopları da der.
Değerlerin görünümü
Tam f stoplar denen standart f sayıları sabit bir dizi oluşturur. Her bir üst adıma geçişte içeri giren ışık yarıya iner ve f sayısı yaklaşık 1,4 katsayısıyla artar:
f/1.4,f/2vef/2.8: çok ışık alan geniş açıklıklarf/4vef/5.6: serinin orta kısmıf/8vef/11: ön planı ve arka planı net tutan küçük açıklıklarf/16,f/22vef/32: az ışık alan çok küçük açıklıklar
Fotoğraf makinesi bu tam f stopların arasındaki değerleri de kaydedebilir; örneğin f/4.5. Dosya bu sayıyı iki tam sayının kesri olarak saklar. Örneğin EXIF spesifikasyonundaki örnek dosya f/4 için 4/1 saklar.
İkinci bir etiket olan ApertureValue, aynı ayarı APEX denen bir ölçekte tutabilir. Bu ölçekte 4 f/4'ü, 5 ise f/5.6'yı ifade eder. ExifTool gibi metadata okuyucuları bu değeri de f sayısı olarak gösterir.
Diyafram bir fotoğrafı nasıl değiştirir
Diyaframın 2 görevi vardır. Sensöre ulaşan ışık miktarını ve sahnenin ne kadarının net göründüğünü kontrol eder. Yakından uzağa net olan bölgeye alan derinliği denir.
Düşük sayılı geniş bir açıklık, sığ bir alan derinliği verir. Konu net kalır, arka plan bulanıklaşır; bu yüzden portre fotoğrafçıları sıkça geniş açıklık kullanır.
Yüksek sayılı dar bir açıklık, derin bir alan derinliği sağlar. Manzara fotoğrafçıları, kadraj boyunca ayrıntıları net tutmak için dar açıklık kullanır.
Ne düşük ne de yüksek bir sayı her durumda daha iyidir. Düşük sayı, ışığın az olduğu durumlarda yardımcı olur; yüksek sayı ise tüm sahnenin net olması gerektiğinde işe yarar.
Diyafram hiçbir zaman tek başına çalışmaz. Örtücü hızı ve ISO ile birlikte, fotoğrafın ne kadar parlak olacağını belirler. Alan derinliği ayrıca odak uzaklığına ve konuya olan mesafeye de bağlıdır.
Başka bir etiket, fotoğraf makinesinin pozlamayı nasıl ayarladığını kaydeder. Fotoğrafçı diyafram önceliğini seçtiyse, ExposureProgram etiketi 3 değerini tutar; ExifTool bunu Aperture-priority AE olarak gösterir.
Bunu hangi dosyalar içeriyor
Diyafram, dijital fotoğraf makinelerinin yazdığı EXIF verisinin bir parçasıdır. JPG, HEIC ve TIFF fotoğraflar bunu taşıyabilir; CR2, NEF, ARW ve DNG gibi ham (raw) dosyalar da taşıyabilir.
Ana etiket FNumber olup etiket kimliği 0x829D'dir. EXIF standardı bunu isteğe bağlı olarak işaretler, bu nedenle bazı dosyalar bunu içermez. XMP metadata, aynı değerleri aynı adlı alanlarda tutabilir.
İlişkili bir etiket olan MaxApertureValue, objektifin en küçük f sayısını, yani en geniş açıklığını kaydeder. Bir zoom objektif, zoom aralığının her iki ucunda farklı en geniş açıklığa sahip olabilir. LensSpecification etiketi bu iki değeri de saklar.