Dosya boyutu, bir dosyadaki veri miktarıdır ve bayt olarak ölçülür. Bir bayt, 8 bitten oluşur. Bir metadata raporu, Dosya Boyutu'nu bir birimle birlikte gösterir; örneğin 55.366 baytlık bir dosya için 55 kB.
Dosya boyutu, görüntü boyutu ile aynı değildir. Görüntü boyutu, bir resimdeki piksel sayısını ifade eder. Dosya boyutu ise dosyadaki her baytı sayar.
Değerin kaynağı
Dosya Boyutu genellikle dosyanın içinde bir alan olarak bulunmaz. Dosya sistemi, her dosyanın boyutunu dosya adı ve değiştirilme tarihiyle birlikte saklar.
ExifTool metadata okuyucusu, Dosya Boyutu'nu dosya sisteminden okur ve System grubunda listeler. ExifTool, Dosya Boyutu'nu yazamayacağınız veya düzenleyemeyeceğiniz bir değer olarak işaretler.
Bazı formatlar ayrıca dosyanın içinde de bir boyut saklar. Bir WebP görüntüsü, dosya boyutunu bayt cinsinden saklayan bir başlıkla başlar. Bu sayı ilk 8 baytı saymaz, bu yüzden gerçek dosya boyutundan 8 eksiktir.
Değerin nasıl göründüğü
Dosya Boyutu'nun ham değeri, 55366 gibi, tam sayı bir bayt değeridir. Görüntülemede ExifTool varsayılan olarak SI birimlerini kullanır; burada 1 kB, 1.000 bayttır. 2.000 baytın altındaki dosyalar bayt cinsinden, daha büyük dosyalar ise kB, MB veya GB cinsinden gösterilir.
FFmpeg projesindeki ffprobe programı, bir video veya ses dosyasının boyutunu bayt cinsinden size olarak raporlar. Varsayılan çıktı formatında ffprobe, boyutu ölçemediğinde N/A gösterir. JSON ve XML çıktı formatlarında ise boyut bilgisi hiç yer almaz.
Neden 1 kB hem 1.000 hem de 1.024 bayt anlamına gelebilir
Daha büyük veri birimlerini saymanın 2 yolu vardır. Kilo ve mega gibi SI önekleri 1.000'erlik adımlarla sayar. İkili önekler ise 2'nin 10. kuvveti olan 1.024'erlik adımlarla sayar.
Aralık 1998'de Uluslararası Elektroteknik Komisyonu (IEC), ikili önekler için isimleri onayladı. Örnekler arasında kibi (Ki), mebi (Mi) ve gibi (Gi) bulunur. Bazı programlar hâlâ 1.024'erlik adımlarla sayarken KB, MB veya GB yazar.
- 1 kilobayt (kB) 1.000 bayttır ve 1 kibibayt (KiB) 1.024 bayttır.
- 1 megabayt (MB) 1.000.000 bayttır ve 1 mebibayt (MiB) 1.048.576 bayttır.
- 1 gigabayt (GB) 1.000.000.000 bayttır ve 1 gibibayt (GiB) 1.073.741.824 bayttır.
- 1 terabayt (TB) 1.000.000.000.000 bayttır ve 1 tebibayt (TiB) 1.099.511.627.776 bayttır.
Bu nedenle aynı dosya için 2 farklı sayı görünebilir. 55.366 baytlık bir dosya, SI birimlerinde yaklaşık 55 kB, ikili birimlerde ise yaklaşık 54 KiB'dir.
Dosya boyutu ve disk üzerindeki boyut
Bir dosya sistemi, dosyalara küme (cluster) veya tahsis birimi (allocation unit) adı verilen bloklar halinde alan verir. Bir dosya büyüdüğünde, dosya sistemi alanı tam kümeler halinde artırır. Bu yüzden bir dosyanın diskte kapladığı alan genellikle dosya boyutundan biraz daha büyüktür.
Windows, dosya özelliklerinde bu iki sayıyı Boyut ve Diskte kapladığı alan olarak gösterir. Küme boyutu, bir sürücü biçimlendirilirken ayarlanır ve genellikle sürücünün boyutuna bağlıdır. Bir dosya USB bellekte ve sabit diskte farklı alan kaplayabilir ama dosya boyutu aynı kalır.
Neden önemli olduğu
Dosya boyutu, bir dosyayı nereye kaydedebileceğinizi belirleyebilir. FAT32 dosya sistemine sahip bir sürücü, her biri en fazla 4 GiB olan dosyaları saklayabilir. NTFS ve exFAT çok daha büyük dosyalara izin verir.
Ses ve video dosyalarında dosya boyutu, bit hızı ve süre ile bağlantılıdır. FFmpeg, toplam bit hızını, dosya boyutunu bayt cinsinden alıp 8 ile çarptıktan sonra, saniye cinsinden süreye bölerek hesaplar.